Zzp-contract checken
Een opdrachtovereenkomst voor zzp'ers regelt niet alleen tarief en werk, maar ook aansprakelijkheid, IE-rechten, opzegging en het risico op schijnzelfstandigheid. Sinds de Belastingdienst per 1 januari 2025 het handhavingsmoratorium op de Wet DBA heeft opgeheven, telt elk woord in je contract dubbel. Deze gids helpt je de belangrijkste bepalingen te herkennen voor je tekent, met verwijzingen naar wet en toezichthouder.
Laatst bijgewerkt: 15 juli 2026
Geen account nodig voor de gratis scan. Documenten worden versleuteld verwerkt en na 24 uur automatisch gewist.
- Verwerking via een geautomatiseerde analyse-partner (VS) onder AVG-verwerkersovereenkomst met Standard Contractual Clauses — details in ons privacybeleid.
- Preview-documenten worden na 24 uur automatisch gewist; betaalde checks na 30 dagen.
- Advies: verwijder BSN, IBAN of medische gegevens uit het document vóór upload — die zijn voor de analyse niet nodig.
Juridisch kader: opdracht of arbeid?
Een zzp-contract is juridisch een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW). Dat verschilt fundamenteel van een arbeidsovereenkomst (art. 7:610 BW), waar sprake is van arbeid, loon én gezag. De Hoge Raad oordeelde in het Deliveroo-arrest (HR 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443) dat álle omstandigheden meewegen — niet alleen wat er op papier staat. Werk je feitelijk als werknemer, dan hoort daar ook een arbeidsovereenkomst bij, ongeacht wat het contract zegt.
Schijnzelfstandigheid en de handhaving (Wet DBA)
Per 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid onder de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties). Bij twijfel gebruikt de fiscus de Deliveroo-criteria: gezag, ondernemersrisico, integratie in de organisatie, duur en exclusiviteit. Naheffing van loonheffing en premies gebeurt vanaf 2025 zonder de eerdere coulance. Het conceptwetsvoorstel VBAR (Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden) codificeert deze criteria en introduceert een rechtsvermoeden van dienstverband onder een uurtarief van circa € 33.
- Vervangbaarheid: mag je je laten vervangen zonder toestemming?
- Gezag: wie bepaalt hoe, wanneer en waar je het werk doet?
- Ondernemersrisico: draag je zelf het risico van betaling en aansprakelijkheid?
- Integratie: doe je hetzelfde werk als werknemers van de opdrachtgever?
- Duur en exclusiviteit: werk je langdurig en (bijna) exclusief voor één opdrachtgever?
Tarief, facturatie en betaling
Naast het uurtarief tellen betalingstermijn, indexatie, extra kosten en het moment van facturatie. Voor B2B geldt op grond van art. 6:119a BW een wettelijke betalingstermijn van 30 dagen, contractueel te verlengen tot maximaal 60 dagen — behalve wanneer een grote onderneming afspraken maakt met een mkb/zzp'er: dan geldt sinds 1 juli 2022 een absolute limiet van 30 dagen (art. 6:119a lid 6 BW). Bij te late betaling loopt automatisch de wettelijke handelsrente en zijn incassokosten verschuldigd (Wet Incassokosten).
- Uurtarief of vaste prijs — is meerwerk apart geregeld?
- Grote opdrachtgever naar zzp/mkb: betalingstermijn wettelijk max. 30 dagen.
- Reistijd, reiskosten en materialen expliciet benoemd.
- Indexatie (bv. CBS-cao-index) bij meerjarige opdrachten.
- Wettelijke handelsrente bij te late betaling — niet contractueel wegcontracteren voor consumentgelijkgestelden.
Aansprakelijkheid en verzekering
Standaardcontracten leggen soms onbeperkte aansprakelijkheid op de zzp'er. Vraag om een beperking tot bijvoorbeeld het factuurbedrag van de laatste 12 maanden, of tot het bedrag dat je beroepsaansprakelijkheidsverzekering uitkeert. Volledige uitsluiting bij opzet of bewuste roekeloosheid is op grond van art. 6:248 lid 2 BW niet houdbaar. Vrijwaring door de opdrachtgever voor claims van derden is een sterk instrument dat je moet bedingen wanneer je in hun keten opereert.
Intellectueel eigendom en geheimhouding
Wat je maakt in opdracht — code, ontwerp, tekst — is auteursrechtelijk in beginsel van jou als maker (art. 1 Auteurswet). De opdrachtgever krijgt alleen een (impliciete) gebruikslicentie voor het overeengekomen doel, tenzij het contract expliciet overdracht regelt. Overdracht vereist een akte (art. 2 lid 3 Aw). Weeg goed of volledige overdracht wenselijk is: eenmaal overgedragen kun je het werk zelf niet meer hergebruiken. Regel bij geheimhouding een concrete duur (bijv. 3–5 jaar na einde opdracht) en standaarduitzonderingen (openbare informatie, wettelijke plicht).
Opzegging en einde opdracht
Op grond van art. 7:408 BW kan de opdrachtgever een overeenkomst van opdracht in beginsel altijd opzeggen. Bij duurovereenkomsten geldt in de rechtspraak dat er een redelijke opzegtermijn moet zijn — vaak gerelateerd aan de duur van de samenwerking en de mate van economische afhankelijkheid. Regel schadeloosstelling voor lopend werk, opgestarte kosten en onvermijdbare aanloopinvesteringen.
Checklist: waar let je op?
- Wordt schijnzelfstandigheid vermeden op de Deliveroo-criteria (vervanging, gezag, ondernemersrisico)?
- Is de opdracht helder omschreven (scope, resultaat, deadlines)?
- Is meerwerk vooraf geregeld?
- Is de aansprakelijkheid begrensd en gedekt door je verzekering?
- Is IE-eigendom expliciet geregeld (licentie of overdracht)?
- Zijn concurrentie- of relatiebedingen aanwezig, redelijk en beperkt in tijd/geografie?
- Wat is de opzegtermijn en de betalingstermijn? Voor grote opdrachtgevers max. 30 dagen (art. 6:119a lid 6 BW)?
- Zit er een boetebeding op overtredingen — met een maximum?
Rode vlaggen
- Verplichte aanwezigheid op vaste uren en werkplek zonder zakelijke noodzaak (indicator schijnzelfstandigheid).
- Geen mogelijkheid tot vervanging.
- Concurrentiebeding zonder vergoeding, langer dan 6 maanden of zonder geografische begrenzing.
- Onbeperkte aansprakelijkheid of geen aansprakelijkheidsplafond.
- Volledige IE-overdracht zónder extra vergoeding.
- Betalingstermijn langer dan 30 dagen bij een grote opdrachtgever (in strijd met art. 6:119a lid 6 BW).
Vragen die je kunt stellen
- • Hoe ziet u de verhouding qua vervanging en zelfstandigheid — kan ik me laten vervangen?
- • Wat is de betalingstermijn en past die binnen art. 6:119a BW?
- • Is er ruimte om aansprakelijkheid te beperken tot bijv. het factuurbedrag van 12 maanden?
- • Wie behoudt de IE-rechten op het opgeleverde werk — licentie of overdracht?
- • Welke opzegtermijn en schadeloosstelling gelden bij tussentijdse beëindiging?
Veelgestelde vragen
Wanneer is er sprake van schijnzelfstandigheid?
Als de opdracht feitelijk lijkt op een dienstverband: gezagsverhouding, persoonlijke arbeid en loon (art. 7:610 BW). De Hoge Raad wees in Deliveroo (2023) op alle omstandigheden gezamenlijk. De Wet DBA en het conceptwetsvoorstel VBAR gebruiken indicaties zoals vervanging, ondernemersrisico en integratie in de organisatie. Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer actief.
Is een modelovereenkomst van de Belastingdienst nog nuttig?
Ja, als kader — maar de feiten in de praktijk wegen zwaarder dan het papier. Werk je feitelijk in loondienst, dan biedt de modelovereenkomst geen bescherming. De Belastingdienst kan bij een boekenonderzoek naheffen als de praktijk afwijkt van de tekst.
Mag ik onbeperkt aansprakelijk worden gesteld?
Contractueel wel, maar dat is bijna nooit redelijk. Bespreek een plafond (bijv. factuurbedrag laatste 12 maanden of de dekking van je beroepsaansprakelijkheidsverzekering) én sluit een BAV af. Uitsluiting bij opzet of bewuste roekeloosheid is op grond van art. 6:248 lid 2 BW toch niet houdbaar.
Wat is een redelijk concurrentiebeding voor zzp'ers?
Kort (max 6 maanden), geografisch beperkt en met vergoeding. Zonder vergoeding en jaren lang is het in de rechtspraak vaak niet houdbaar. Bij zzp geldt er geen wettelijke regeling zoals bij werknemers (art. 7:653 BW), maar rechters toetsen aan redelijkheid en billijkheid.
Hoe kort mag de opzegtermijn zijn?
Afhankelijk van de duur van de opdracht. Op grond van art. 7:408 BW kan een opdrachtgever in beginsel altijd opzeggen; bij lange, exclusieve samenwerkingen eist de rechtspraak een redelijke termijn — vaak 1 tot 3 maanden, plus schadeloosstelling voor lopend werk.
Wat kost een check bij ContractChecken.nl?
€11,95 eenmalig voor het volledige rapport. Geen abonnement.
Bronnen
Deze gids verwijst waar mogelijk naar de originele wet, rijksoverheid, toezichthouders en rechtspraak. Controleer altijd de meest recente versie op de bronwebsite.
Vanaf 1 juli 2022 max. 30 dagen voor grote onderneming richting mkb/zzp (lid 6).
Handhaving is per 1 januari 2025 hervat.
- RijksoverheidRijksoverheid — Wetsvoorstel VBAR
Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden.
Holistische toets: alle omstandigheden bepalen of sprake is van arbeidsovereenkomst.
Start met een gratis preview. Zie je de waarde? Ontgrendel het volledige rapport voor eenmalig €11,95 — geen abonnement, geen verrassingen.
Gerelateerde gidsen
Deze gids is algemene informatie en geen juridisch advies. Raadpleeg bij belangrijke beslissingen een gekwalificeerde jurist.